ارزانترین خودروهای برقی اروپا ۲۰۲۶؛ جنگ پلتفرمها
سپتامبر امسال، برای بازار خودروی اروپا ماهی متفاوت و پراتفاق بود .در فاصلهی کمتر از دو هفته، به گزارش نشریه بریتانیایی Autocar یکی از قدیمیترین و معتبرترین رسانههای تخصصی خودرو در جهان، سه خودروساز بزرگ سراغ سه پروژه کاملاً متفاوت رفتند: نیسان از یک خودروی برقی شهری تازه رونمایی کرد، داچیا نسل دوم پرفروشترین EV ارزان اروپا را معرفی کرد و ولوو یکی از قدیمیترین کراساورهای خود را با ظاهری تازه به روز کرد. در نگاه اول، شاید این سه رونمایی ربطی به هم نداشته باشند. اما ماجرا، آنطور که در نگاه اول به نظر میرسد، ساده نیست. در جهان، جنگی واقعی بر سر پلتفرمهای ارزانقیمت خودروهای برقی در حال شکلگیری است؛ جنگی که رنو و نیسان در یک جبهه، دست در دست هم پیش میبرند و ولوو، بازیگر سوم، عمداً از آن کنار کشیده است.
نیسان پیکسو؛ کوچکترین برقی نیسان که هنوز کامل رونمایی نشده
نیسان یک نام قدیمی را دوباره به میدان آورده است: «پیکسو». نامی که سالها پیش روی یک هاچبک کوچک بنزینی ساخت سوزوکی گذاشته شده بود. اما پیکسو این بار با گذشتهاش تفاوت بزرگی دارد؛ یک خودروی تمامبرقی شهری که در سبد محصولات نیسان پایینتر از میکرا قرار میگیرد. پایه فنی این خودرو از نسل جدید رنو توئینگو میآید و قرار است در همان خط مونتاژ رنو در فرانسه تولید شود.
این پروژه بخشی از توافق گستردهتر میان رنو و نیسان است؛ توافقی که میکرای جدید، بهعنوان نسخه بازطراحیشده رنو ۵، را نیز شامل میشود.
نیسان تاکنون تنها یک تیزر کوتاه از پیکسو منتشر کرده و رونمایی کامل این خودرو برای ۲۳ سپتامبر برنامهریزی شده است. بنابراین، در حال حاضر اطلاعات رسمی و دقیقی درباره مشخصات فنی، ظرفیت باتری و برد حرکتی آن در دسترس نیست.
داچیا اسپرینگ نسل دوم؛ وقتی سادگی گرانتر میشود
اسپرینگ همیشه لقب «ارزانترین خودروی برقی اروپا» را با خود یدک کشیده است؛ اما نسل جدید آن دیگر شباهتی به خودروی کوچک و ساده چینی ساخت قبلی ندارد. داچیا اعلام کرده اسپرینگ جدید بر پایه پلتفرم مشترک
AmpR Small ساخته خواهد شد؛ پلتفرمی که بهطور اختصاصی برای خودروهای برقی کوچک توسعه یافته و رنو توئینگو، رنو ۵ و نیسان میکرا نیز بر همین بستر ساخته شدهاند. پیکسو هم بهزودی به این جمع اضافه خواهد شد.
مشخصات فنی نسل جدید اسپرینگ نیز قابلتوجه است. این خودرو به یک باتری لیتیومآهنفسفات (LFP) با ظرفیت ۲۷.۵ کیلوواتساعت مجهز شده و نیروی خود را از یک موتور برقی ۷۹ اسببخاری روی محور جلو میگیرد. شتاب صفر تا ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت آن ۱۲.۱ ثانیه است و طبق استاندارد WLTP، میتواند با یک بار شارژ تا ۱۵۵ مایل، معادل حدود ۲۵۰ کیلومتر، پیمایش کند.
نسل جدید اسپرینگ با طول ۳.۸۵ متر و عرض ۱.۷۴ متر، بهترتیب ۱۵ و ۱۸ سانتیمتر بزرگتر از نسل قبلی شده است. فضای صندوق عقب نیز به ۳۳۷ لیتر افزایش یافته و با خواباندن صندلیهای عقب، این ظرفیت به ۱۲۸۳ لیتر میرسد. شارژ سریع ۵۰ کیلوواتی نیز بهصورت آپشن ارائه میشود و میتواند باتری را از ۱۵ تا ۸۰ درصد در ۲۸ دقیقه شارژ کند.
اما نکته مهمتر، محل تولید این خودروست. برخلاف نسل قبلی که در چین تولید میشد، اسپرینگ جدید در کارخانه نوومستو در اسلوونی مونتاژ خواهد شد؛ همان کارخانهای که رنو توئینگو نیز در آن تولید میشود.
داچیا اعلام کرده قیمت اسپرینگ جدید در بریتانیا کمتر از ۱۸ هزار پوند خواهد بود و در بازارهای اروپایی نیز زیر ۲۰ هزار یورو باقی میماند. برخی گزارشها قیمت دقیقتر ۱۷ هزار و ۹۰۰ یورو را برای نسخه پایه اعلام کردهاند.
اینجا اما یک نکته انتقادی مهم وجود دارد که باید صریح به آن اشاره کرد. داچیا سالهاست خود را «ارزانترین برند اروپا» معرفی میکند، اما نسل قبلی اسپرینگ در برخی بازارها با قیمتی نزدیک به ۱۲ هزار یورو عرضه میشد. به این ترتیب، انتقال تولید از چین به اروپا، با وجود مزایای احتمالی آن از نظر تولید و زنجیره تأمین، میتواند قیمت پایه خودرو را به نزدیک دو برابر افزایش دهد.
این اتفاق الگویی آشنا در بازار ایران هم دارد؛ جایی که با جایگزین شدن تولید داخلی بهجای واردات ارزانقیمت، هزینه نهایی محصول لزوماً کاهش پیدا نمیکند و حتی ممکن است افزایش یابد؛ هرچند در مقابل، مزایایی مانند داخلیسازی، کنترل بیشتر بر زنجیره تأمین و بهبود کیفیت میتواند بخشی از این افزایش قیمت را توجیه کند.
ولوو XC40؛ وقتی یک محصول ۹ ساله هنوز جای خالیکردن ندارد
اما برخلاف دو مورد قبلی، ولوو بهدنبال یک خودروی کاملاً جدید نرفته است. XC40 و نسخههای برقی آن، EX40 و EC40، نزدیک به ۹ سال است که در خط تولید حضور دارند و حالا بهجای ورود به نسل جدید، تنها یک فیسلیفت را تجربه کردهاند. مهمترین تغییرات ظاهری در نمای جلو اتفاق افتاده؛ جایی که گلگیرها، کاپوت و سپر بازطراحی شدهاند تا خودرو با زبان طراحی مدلهای جدیدتر ولوو، مانند EX60 و EX90، هماهنگتر شود.
در کابین نیز نمایشگر مرکزی از ۹ به ۱۱.۲ اینچ افزایش یافته و دستیار هوش مصنوعی Gemini گوگل به سیستم خودرو اضافه شده است. قیمت پایه این مدل در اروپا حدود ۴۵ هزار و ۴۰۰ یورو اعلام شده است.
با وجود قدمت بالای این خانواده، XC40 همچنان محصولی مهم برای ولوو محسوب میشود. این مدل در سال ۲۰۲۵ دومین خودروی پرفروش بنزینی/هیبریدی این برند بوده و EX40 و EC40 نیز رتبههای دوم و سوم فروش محصولات برقی ولوو را به خود اختصاص دادهاند.
به بیان ساده، ولوو فعلاً ترجیح داده بهجای ورود به رقابت در بازار خودروهای برقی ارزانقیمت، روی محصولی امتحانپسداده و پرفروش تکیه کند و با بهروزرسانی طراحی و فناوری، عمر آن را بیشتر کند.
جنگ پلتفرمهای خودروی برقی ارزان در اروپا
اینجاست که این سه خبر ظاهراً جدا از هم، به یک تصویر بزرگتر معنا پیدا میکنند. رنو، نیسان و داچیا، هر سه در مجموعه آلیانس رنو-نیسان-میتسوبیشی، روی یک پلتفرم مشترک به نام AmpR Small سرمایهگذاری کردهاند تا با تقسیم هزینههای توسعه، چند محصول متفاوت از جمله Twingo ، رنو ۵، میکرا، پیکسو و اسپرینگ را روی یک زیرساخت فنی مشترک تولید کنند.
در این مدل، هزینه توسعه یک پلتفرم میان چند محصول و چند برند تقسیم میشود؛ در نتیجه، هر خودرو میتواند با هزینه تمامشده پایینتری تولید شود و فضای بیشتری برای رقابت قیمتی ایجاد کند. این دقیقاً همان مزیتی است که صنعت خودرو از پلتفرمسازی و اشتراکگذاری فناوری دنبال میکند.
ولوو اما مسیر متفاوتی را انتخاب کرده است. این شرکت بهجای ورود به رقابت در بخش خودروهای برقی ارزانقیمت، روی پلتفرم SPA خود باقی مانده و ترجیح داده محصولی قدیمی اما پرفروش را با بهروزرسانی طراحی و فناوری، همچنان در بازار نگه دارد. رویکردی که به ولوو اجازه میدهد بدون تحمل هزینه توسعه یک محصول کاملاً جدید، از سرمایهگذاریهای قبلی خود بیشترین بهره را ببرد و سهم بازار فعلیاش را حفظ کند.
در نتیجه، تفاوت این دو رویکرد را میتوان نشانهای از شکلگیری دو مسیر متفاوت در بازار خودروی اروپا دانست: یک مسیر بر کاهش هزینه و افزایش حجم از طریق پلتفرم مشترک تمرکز دارد و مسیر دیگر بر حفظ جایگاه برند و حاشیه سود از طریق بهروزرسانی محصولات موجود.
حالا سؤال اصلی این است: این ماجرا چه ارتباطی با بازار ایران دارد؟
در نگاه اول شاید فاصله زیادی میان یک خودروی برقی جدید در اروپا و بازار خودروی ایران وجود داشته باشد، اما ارتباط آن آنقدرها هم دور نیست. داچیا از دیماه ۱۴۰۴ رسماً وارد بازار ایران شده است. شرکت پارسا موتور سامان محصولات لوگان، ساندرو و ساندرو استپوی و شرکت صنایع خودروسازی پادرا مدل داستر را از طریق سامانه اتونوین عرضه میکنند. بنابراین، برندی که امروز یکی از بازیگران مهم رقابت بر سر پلتفرمهای خودروهای برقی کوچک در اروپا است، همین حالا نیز با محصولات خود در بازار ایران حضور دارد.
اما این ارتباط یک لایه عمیقتر هم دارد؛ لایهای که مستقیماً به بازار قطعات یدکی و کار روزمره ما در گیرپاژ مربوط میشود.
نسل اول داچیا لوگان همان خودرویی است که سالها در ایران با نام رنو تندر ۹۰ یا ال۹۰ توسط سایپا، ایرانخودرو و پارسخودرو تولید میشد. با خروج رنو از ایران در سال ۱۳۹۷، تولید این خودرو متوقف شد؛ اما تعداد زیادی از تندر ۹۰ همچنان در جادههای کشور تردد میکنند و بازار قطعات یدکی آن نیز یکی از بازارهای فعال و شناختهشده قطعات خودرو در ایران است.
پلتفرم B0 که تندر ۹۰ بر پایه آن ساخته شده بود، حالا در نسل جدید خودروهای کوچک گروه رنو با پلتفرم AmpR Small جای خود را عوض میکند. به بیان ساده، مسیری که سالها پیش با یک خودروی اقتصادی بنزینی در ایران شناخته شد، حالا در اروپا به نسل جدیدی از خودروهای برقی کوچک رسیده است.
اینکه اسپرینگ جدید یا دیگر مدلهای برقی داچیا در آینده بهصورت رسمی وارد ایران شوند، فعلاً مشخص نیست و نمیتوان درباره آن با قطعیت صحبت کرد. با این حال، همین حالا هم شناخت خانواده پلتفرمی داچیا و رنو برای بازار قطعات ایران اهمیت دارد. برای مالک یک لوگان، ساندرو یا داستر، شناخت این ارتباطات میتواند به شناسایی بهتر قطعات مشترک، پیدا کردن معادلهای فنی و در نهایت انتخاب درست قطعه و سازنده کمک کند.
حتی امروز هم اگر نام «داچیا» را در سایتهای فارسی جستوجو کنید، به سختی میتوان به محتوای تخصصی، کاربردی و بهروزی درباره قطعات یدکی این برند و محصولاتش رسید؛ خلائی که گیرپاژ قصد دارد آن را تا حدی پوشش دهد.
اگر مالک خودروهای قدیمیتر این خانواده، مانند تندر ۹۰ یا ساندرو هستید، میتوانید قطعات موردنیاز خود را از در گیرپاژ جستوجو کنید. در مورد قطعات خاص و نایاب هم هیچ نگرانی وجود ندارد کارشناسان ما در واحد کال سنتر تا تأمین قطعه موردنیازتان همراه شما هستند.
تحلیل کارشناسی گیرپاژ
ورود رسمی داچیا به ایران با مدلهای جدید، از جمله نسل تازه لوگان، ساندرو و داستر، میتواند همزمان یک فرصت و یک چالش برای بازار قطعات یدکی ایجاد کند.
فرصت اصلی اینجاست که برخلاف تندر ۹۰، که تولید آن متوقف شده و دیگر بهطور معمول شاهد عرضه قطعات OEM جدید برای آن نیستیم، مدلهای جدید داچیا از همان ابتدای ورود به بازار، میتوانند از مسیر رسمی واردات قطعات نیز پشتیبانی شوند. این موضوع میتواند به شکلگیری تدریجی یک زنجیره تأمین منظمتر برای قطعات این خودروها کمک کند.
در مقابل، چالش اصلی به حجم پایین و تازهبودن این واردات برمیگردد. تا زمانی که تعداد خودروهای موجود در بازار افزایش پیدا کند و شبکه تأمین قطعات به ثبات برسد، احتمالاً قیمت قطعات یدکی این مدلها در کوتاهمدت بالا خواهد بود. بنابراین، موفقیت این محصولات در بازار ایران فقط به قیمت و مشخصات خود خودرو محدود نمیشود؛ بلکه به این بستگی دارد که زنجیره تأمین قطعات آنها با چه سرعتی شکل بگیرد.
جدول مقایسهای
مشخصه | نیسان پیکسو | داچیا اسپرلینگ (نسل دوم) | ولوو XC40 (فیسلیفت) |
نوع خبر | خودروی کاملاً جدید | بازطراحی کامل | فیسلیفت |
پلتفرم | AmpR Small | AmpR Small | SPA (بدون تغییر) |
باتری/توان | هنوز اعلام نشده | ۲۷.۵ کیلوواتساعت LFP / ۷۹ اسببخار | بدون تغییر مکانیکی |
برد (WLTP) | هنوز اعلام نشده | حدود ۱۵۵ مایل (۲۵۰ کیلومتر) | بدون تغییر |
قیمت پایه | هنوز اعلام نشده | زیر ۱۸هزار پوند / حدود ۱۷,۹۰۰ یورو | حدود ۴۵,۴۰۰ یورو |
تاریخ رونمایی | ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶ | ۸ سپتامبر ۲۰۲۶ | ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۶ |
محدودیتها و ابهامات
مشخصات فنی نیسان پیکسو تا زمان نگارش این مقاله بهصورت رسمی اعلام نشده است و رونمایی کامل آن برای ۲۳ سپتامبر برنامهریزی شده؛ بنابراین، هرگونه عدد یا ادعا درباره ظرفیت باتری، برد حرکتی و سایر مشخصات فنی این خودرو تا پیش از رونمایی رسمی، صرفاً جنبه احتمالی دارد.
اما این پایان ماجرا نیست. بعد از رونمایی رسمی پیکسو، در گیرپاژ سراغ این خودرو خواهیم رفت و یک مقاله جامع درباره مشخصات فنی، طراحی، جایگاه آن در سبد محصولات نیسان، قیمت و تأثیر احتمالی آن بر بازار خودروهای برقی اروپا منتشر خواهیم کرد. پس اگر میخواهید جزئیات واقعی پیکسو را بعد از رونمایی بدانید، حتماً سری به گیرپاژ بزنید و مقاله بعدی را از دست ندهید.
درباره داچیا اسپرینگ نیز برخی منابع قدرت موتور را ۷۹ و برخی دیگر ۸۰ اسببخار، معادل ۶۰ کیلووات، اعلام کردهاند. این اختلاف به احتمال زیاد ناشی از تفاوت در نحوه تبدیل و گرد کردن واحد کیلووات به اسببخار است و لزوماً به معنای تفاوت واقعی در مشخصات فنی خودرو نیست.
همچنین قیمت نهایی اسپرینگ در تمام بازارهای اروپایی هنوز بهصورت رسمی و کامل اعلام نشده و ارقامی که در حال حاضر منتشر شدهاند، ممکن است برآوردی یا مربوط به برخی بازارهای خاص باشند.
در نهایت، تا زمان نگارش این مقاله هیچ تأیید رسمی درباره ورود مدلهای برقی داچیا، از جمله اسپرینگ، به بازار ایران وجود ندارد. بنابراین، بخش مربوط به ایران در این مقاله صرفاً بر اساس ارتباط پلتفرمی، سابقه حضور داچیا و ارتباط این برند با بازار قطعات ایران نوشته شده و نباید بهعنوان خبر یا تأییدیهای درباره واردات رسمی این خودروها تلقی شود.
پرسش و پاسخ متداول
۱- پلتفرم AmpR Small چیست؟
AmpR Small نام پلتفرم مشترکی است که گروه رنو و آلیانس رنو-نیسان-میتسوبیشی برای توسعه نسل جدید خودروهای برقی کوچک و اقتصادی خود به کار گرفتهاند. رنو Twingo، رنو ۵، نیسان میکرا و پیکسو و همچنین داچیا اسپرینگ، همگی از این معماری فنی استفاده میکنند.
هدف اصلی از این اشتراکگذاری، تقسیم هزینههای توسعه و تولید میان چند مدل و چند برند است؛ رویکردی که به خودروسازان اجازه میدهد محصولات کوچک برقی را با هزینه پایینتر توسعه دهند و در بازار رقابتی خودروهای اقتصادی، قیمت نهایی را کنترل کنند.
۲-آیا داچیا اسپرینگ جدید به ایران وارد میشود؟
تا زمان نگارش این مقاله، هیچ خبر یا تأیید رسمی از سوی واردکنندگان فعلی محصولات داچیا در ایران، یعنی پارسا موتور سامان و صنایع خودروسازی پادرا، درباره واردات نسخههای برقی این برند منتشر نشده است. آنچه در حال حاضر در بازار ایران عرضه میشود، شامل مدلهای لوگان، ساندرو، ساندرو استپوی و داستر با پیشرانههای بنزینی و هیبریدی است.
۳-تفاوت نیسان پیکسو با میکرای جدید چیست؟
هر دو خودرو بر پایه پلتفرم AmpR Small ساخته میشوند، اما جایگاه متفاوتی در سبد محصولات نیسان دارند. پیکسو بهعنوان یک خودروی شهری کوچکتر و اقتصادیتر، پایینتر از میکرا قرار میگیرد و مبنای فنی آن نسل جدید رنو Twingo است. در مقابل، میکرای جدید نسخهای بازطراحیشده از رنو ۵ محسوب میشود و در رده بالاتری قرار دارد.
۴-چرا ولوو بهجای معرفی نسل جدید، XC40 را فیسلیفت کرد؟
XC40 و نسخههای برقی آن همچنان از محصولات پرفروش ولوو محسوب میشوند. به همین دلیل، این شرکت ترجیح داده بهجای صرف هزینه سنگین برای توسعه یک نسل کاملاً جدید، محصولی امتحانپسداده را با بهروزرسانی طراحی و فناوری همچنان در بازار نگه دارد. در این فیسلیفت، تمرکز اصلی روی ظاهر خودرو و فناوریهای کابین بوده و ساختار فنی آن تغییر اساسی نکرده است.